السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
381
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
با اين بيان چگونه مىتوان ادعا نمود كه مستفاد از آيه وَ عَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ مسئله تخيير در ميان روزه و كفاره است براى كسانى كه قدرت روزه گرفتن را دارا باشند ؟ اخبار زيادى از ائمه اهل بيت ( ع ) به همين مضمون كه ما آيه را تفسير نموديم ، وارد شده است كه همان معنى و تفسير را در مورد اين آيه شريفه تأييد مىكند . « 1 » نتيجه از همه آن چه گفتيم چنين بر مىآيد كه آيه مورد بحث ما نسخ نگرديده است و از آياتى است كه معناى آن واضح و روشن و حكم آن ثابت و پابرجاست و حكمى كه از آن استفاده مىشود با حكم كسى كه روزهء ماه رمضان و يا قضاى آن بر وى واجب است ، مغايرت دارد . يعنى اين آيه تكليف گروهى را بيان مىكند كه روزه از آنان ساقط است و آيهء صوم ، تكليف دو گروه ديگرى را كه روزه ماه رمضان و يا لااقل قضاى آن بر آنان واجب باشد ، بيان مىكند ، پس اين دو آيه از نظر حكم و موضوع از هم جدا هستند و تنافى در ميانشان نيست تا يكى ناسخ ديگرى باشد . آن چه تا به حال گفتيم مبتنى بر قرائت معروف بود و اما بنا به قرائت ابن عباس عايشه ، عكرمه و ابن مسيب كه « يطيقون » را به صيغهء مجهول از باب تفعيل « يطوّقون » خواندهاند « 2 » مسئله خيلى روشنتر از اينهاست . آرى بنا به قول « مالك » و « ربيعه » كه مىگويند : اگر پير مردها و پير زنها روزهء خود را بخورند ، چيزى بر آنان واجب نيست ، « 3 » حكم آيه نسخ شده ، ولى نظريه شخصى آنان براى ما حجيت و اعتبار ندارد و ما مأموريم بر آن چه از آيه شريفه استفاده مىشود ، عمل كنيم نه بر آن چه اين و آن مىگويند .
--> ( 1 ) وافى ، 7 / 43 باب العاجز عن الصيام . ( 2 ) احكام القرآن ، جصاص 117 . ( 3 ) الناسخ و المنسوخ ، نحاس 23 .